ABD Başkanı Donald Trump ve İranlı yetkililer, iki ülke arasındaki gerilimi azaltmayı ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini güvence altına almayı hedefleyen 14 maddelik bir mutabakat metnini dijital ortamda imzaladı. Beyaz Saray ve İran Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın yürürlüğe girdiğini doğruladı.
ABD merkezli Axios’un haberine göre, Başkan Trump mutabakat metnini Fransa’nın Versay Sarayı’nda G7 zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemekteyken imzaladı. Metin, ABD ile İran İslam Cumhuriyeti arasında Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların sona erdirilmesini ve birbirlerine karşı güç kullanmama taahhüdünü içeriyor. Anlaşma, iki ülkenin birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesini öngörüyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, anlaşmanın dijital ortamda ABD Başkanı Trump ve İranlı yetkili Pezeşkiyan tarafından imzalandığını belirtti. Bekayi, Farsça ve İngilizce metinlerin benzer olduğunu ve karşı tarafça imzalandığını ekledi.
Mutabakat metnine göre ABD, İran’a yönelik deniz ablukasını ve engellemeleri 30 gün içinde kaldıracak. Ayrıca, İran Körfezi’nden Umman Denizi’ne ticari gemi geçişlerinin 60 gün süreyle ücretsiz ve güvenli olmasını sağlamak için düzenlemeler yapılacak. ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir plan hazırlamayı taahhüt ediyor.
Yaptırımların kaldırılmasına ilişkin maddeler de metinde yer alıyor. ABD, BM Güvenlik Konseyi kararları ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) kararları dahil olmak üzere tüm tek taraflı yaptırımları kaldırmayı kabul ediyor. İran İslam Cumhuriyeti ise nükleer silah edinmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini teyit ediyor. Taraflar, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasını ve nükleer programla ilgili diğer konuları görüşmeyi de kabul etti.
Anlaşma, nihai bir anlaşmanın müzakere edilip sonuçlandırılması için 60 günlük bir süre tanıyor. Bu süre, karşılıklı rıza ile uzatılabilecek. Metin, başarılı uygulama ve gelecekteki uyumu izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulmasını da öngörüyor.
