Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, finansal hesapların suç faaliyetlerinde kullanımını önlemek, riskleri erken tespit etmek ve şüpheli işlem bildirimlerini iyileştirmek amacıyla “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi”ni yayımladı. Rehber, banka, ödeme, elektronik para ve kripto varlık hesapları gibi çeşitli finansal araçların, sahiplerinden farklı kişilerce kullanılmasının kişileri suç gelirleri zincirinin bir parçası haline getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Kiralık hesaplar, dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar gibi suçların finansmanında kullanılabiliyor. Hesap sahipliği, sadece IBAN paylaşımıyla sınırlı kalmayıp, mobil bankacılık şifreleri, kart bilgileri ve doğrulama kodlarının devredilmesini de kapsayabiliyor. Gerçek kişilere ait hesaplar, bu yapıların en yaygın kullanılan unsurları arasında yer alıyor.
Hesaplar, doğrudan kiralama tekliflerinin yanı sıra, ücret veya komisyon vaadiyle ya da sosyal çevre aracılığıyla yapılan basit ricalarla da temin edilebiliyor. Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden “Hesabına para gelsin, sen bana gönder” veya “Kartını kısa süre kullanacağım” gibi talepler, kişilerin hesaplarını üçüncü şahısların kullanımına açmasına neden olabiliyor.
MASAK rehberi, bankalar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları gibi yükümlüler için detaylı kurallar getiriyor. Bu yükümlülükler arasında işlemin amacını anlama, müşteri faaliyetlerini izleme, uygun tedbirleri alma ve şüpheli işlemleri yakından takip etme yer alıyor. Hesapların kiralık olma ihtimali durumunda, yükümlülerin şüpheyi anlamaya yönelik inceleme yapması, müşterinin gelir düzeyi ve işlem hacmini karşılaştırması ve işlemlerin amacını araştırması gerekiyor.
Kuvvetli şüphe durumunda, mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılması gibi önlemler alınabiliyor. Banka kartı, POS hizmetlerinin durdurulması, işlem limitlerinin düşürülmesi ve müşteriyle ilişkili hesapların daha sık izlenmesi de gündeme gelebiliyor. Riskin devam etmesi veya müşterinin açıklamalarının yetersiz kalması halinde, işlemlerin gerçekleştirilmemesi ve iş ilişkisinin sona erdirilmesi gibi adımlar atılabiliyor. Yükümlülüklere uyulmaması, suçun niteliğine göre adli süreçlere de yol açabiliyor.
