ABD Başkanı Trump ve İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, iki ülke arasındaki savaşın sona ermesini ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını hedefleyen 14 maddelik mutabakat metninin dijital ortamda imzalandığını duyurdu. Açıklamalara göre, anlaşma yürürlüğe girdi. Başkan Trump, anlaşmayı G7 zirvesi sırasında Fransa’daki Versay Sarayı’nda imzaladı.
Beyaz Saray, Başkan Trump’ın mutabakatı imzaladığını bildirdi. ABD merkezli haber sitesi Axios, Trump’ın G7 zirvesi için bulunduğu Fransa’da, Versay Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemek sırasında anlaşmanın bir nüshasını imzaladığını aktardı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, metnin Trump ve Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda imzalandığını ve yürürlüğe girdiğini doğruladı. Bekayi, Farsça belgenin İngilizce metinle benzer olduğunu ve karşı tarafça imzalandığını belirtti.
Reuters’ın haberine göre ortaya çıkan 14 maddelik mutabakat metni, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti’nin tüm cephelerdeki askeri operasyonları derhal sona erdirme taahhüdünü içeriyor. Anlaşma, tarafların birbirlerine karşı güç kullanmaktan kaçınmasını, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesini öngörüyor.
İki ülke, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere etmeyi ve sonuçlandırmayı hedefliyor. Mutabakatın imzalanmasının hemen ardından ABD, İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik deniz ablukasını kaldırmaya başlayacak ve 30 gün içinde tamamen sona erdirecek.
İran İslam Cumhuriyeti, ticari gemilerin İran Körfezi’nden Umman Denizi’ne güvenli geçişini sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapacak. Bu geçişlerin 60 gün süreyle ücretsiz olacağı ve düzenlemelerin 30 gün içinde yürürlüğe gireceği ifade edildi.
ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir plan hazırlamayı taahhüt ediyor. Ayrıca ABD, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve tüm tek taraflı yaptırımlar dahil olmak üzere İran’a uygulanan yaptırımları kaldırmayı kabul etti.
İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit etti. Taraflar, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhası konusunda karşılıklı mutabakata varmayı planlıyor.
Nihai anlaşma imzalanana kadar mevcut durumun korunması kararlaştırıldı. İran nükleer programının mevcut durumunu sürdürecek, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacak.
ABD Hazine Bakanlığı, mutabakatın imzalanmasının hemen ardından İran ham petrolü, petrol ürünleri ihracatı ve bankacılık işlemleri için muafiyetler sağlayacak. ABD, İran İslam Cumhuriyeti’ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını da taahhüt etti.
Anlaşmanın başarılı uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulacak. Ayrıca, mutabakatın bazı maddelerinin uygulanmaya başlaması koşuluyla, taraflar diğer maddeler üzerinde müzakerelere devam edecek. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak.
