ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin’in Shenzhen kentinde kritik bir üçlü görüşme gerçekleştiriyor. Görüşmenin ardından liderlerden peş peşe önemli açıklamalar geliyor.
NBC News muhabirine konuşan Trump, görüşmeyi ‘başarılı’ olarak nitelendirerek 10 üzerinden 12 puan verdiğini belirtiyor. Trump, özellikle yapay zeka alanında ‘süper zeka’ olarak adlandırdığı konuyla ilgili bazı sınırlayıcı önlemler üzerinde Şi ile görüştüklerini aktarıyor. Bu önlemlerin detaylarına dair bir açıklama gelmezken, görüşmelerin ana gündeminin Ukrayna olduğu, İran ile olası bir savaşın ise neredeyse hiç konuşulmadığı belirtiliyor.
Trump, Rusya Devlet Başkanı Putin’in, Ukrayna’nın Kırım Köprüsü’ne yönelik saldırıları nedeniyle Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e ‘son derece öfkeli’ olduğunu kaydediyor. Putin’in bu tepkisini anlaşılır bulan Trump, Zelenskiy’nin üçlü görüşmede yer almadığını ve Ukrayna’ya ilişkin kararların kendisi olmadan alınmaması gerektiği yönündeki itirazına katıldığını vurguluyor. Bu noktada Zelenskiy olmadan Ukrayna’daki savaşa dair nihai kararların alınmayacağının altını çiziyor.
Öte yandan, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, üç lider arasındaki görüşmede, ülkelerin çatışma ve cepheleşmeden kaçınarak ‘barış içinde bir arada yaşama’ ilkesine bağlı kalması gerektiğini ifade ediyor. Büyük güçlerin karşılıklı saygı ve kazan-kazan işbirliğiyle hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Şi, Çin, ABD ve Rusya’nın dost ve ortak olması gerektiğini, Tukidides tuzağına düşmemek için çaba göstermeleri gerektiğini belirtiyor.
Şi, 2. Dünya Savaşı’nın galipleri olarak Çin, ABD ve Rusya’nın uluslararası düzeni savunması gerektiğini vurgulayarak, büyük güçlerin uyum içinde olmasının dünyaya barış getireceğini, çatışmalarının ise kaosa sürükleyeceğini dile getiriyor. Nükleer silahları ‘insanlığın başında sallanan Demokles’in kılıcı’ olarak tanımlayan Şi, bu silahların yasaklanması ve dünyadan arındırılması çağrısında bulunuyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise görüşmeyi ‘son derece faydalı’ olarak nitelendiriyor ve ‘diplomasi tarihine geçen bir sayfa’ olarak tanımlıyor. Görüşmelerin devam etmesini arzu ettiğini belirten Putin, önemli konularda tam bir mutabakat sağlanamasa da karşılıklı anlayış oluştuğunu kaydediyor. BM’nin reform edilerek potansiyelinin artırılması, kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi ve uluslararası deniz hukukunun normlarına uyulması gibi konuların ele alındığını aktarıyor. Putin ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yetki sınırlarını aştığına dair liderlerin hemfikir olduğunu belirtiyor. Görüşmenin serbest ve açık bir ortamda gerçekleştiğini, bu durumun birbirlerini daha iyi anlamalarını sağladığını ve benzer görüşmeler için zemin oluşturduğunu ekliyor.
Reklam & İşbirliği: [email protected]